چه زمانی به کوچ فردی نیاز داریم؟
ممکن است بخواهید تغییری در زندگیتان ایجاد کنید، ولی ندانید نقطه شروع کجاست یا چگونه به هدفتان برسید. در چنین شرایطی شاید از خود بپرسید آیا به کوچ فردی نیاز دارم؟
کمک گرفتن از کوچ نشانه ضعف یا بحران نیست. کوچینگ میتواند به شما کمک کند اهداف روشنتری داشته باشید، بهتر تصمیم بگیرید و با تمرکز بیشتری پیش بروید. در ادامه، نشانههای نیاز به کوچ را بررسی میکنیم.
کوچ فردی دقیقاً چه کمکی به ما میکند؟
کوچینگ فردی همراهی حرفهای است که با گفتگو، شنیدن دقیق، پرسیدن سوالهای هدفمند و ارائه بازخورد، به شما کمک میکند شرایط خود را بهتر بشناسید و راهحل مناسبتری برای موقعیتتان پیدا کنید. کوچ قرار نیست به جای شما تصمیم بگیرد یا برای همه مشکلات نسخه آماده بدهد. او به شما کمک میکند:
● موانع و رفتارهای تکراری خود را بشناسید
● به تصمیمها و برنامههای خود پایبند بمانید
● خواستهها و اهداف خود را مشخصتر کنید
● انتخابهای مختلف و نتیجه احتمالی آنها را بررسی کنید
● اهداف بزرگ را به کارهای کوچک و قابل انجام تبدیل کنید
● ارزشها، اولویتها و معیارهای شخصی خود را بهتر بشناسید
نتیجه کوچینگ به مهارت و اخلاق حرفهای کوچ و همچنین میزان صداقت، مشارکت و اقدام مراجع بستگی دارد. به همین دلیل می توان نتیجه گرفت که کوچینگ فردی روشی با نتیجه قطعی یا تضمین شده نیست.
۹ نشانه که میگویند به کوچ فردی نیاز دارید
وجود یک نشانه به تنهایی به این معنا نیست که حتماً به کوچ نیاز دارید. با این حال، اگر یک یا چند مورد از نشانههای زیر برای مدتی ادامه پیدا کند، میتوانید کوچینگ را به عنوان یکی از گزینههای پیش روی خود بررسی کنید.
1. زمانی که نمیدانید دقیقاً چه میخواهید
گاهی از شرایط کلی زندگی خود رضایت ندارید، ولی نمیتوانید مشخص کنید چه چیزی باید تغییر کند. ممکن است احساس کنید مسئلهای وجود دارد، ولی ندانید مشکل اصلی به شغل، روابط، سبک زندگی، اولویتها یا خواستههای شخصی شما مربوط است.
شاید اهداف مختلفی داشته باشید و نتوانید تشخیص دهید کدامیک در این مرحله اهمیت بیشتری دارد. کوچ با مطرح کردن سوالهای دقیق به شما کمک میکند ارزشها، خواستهها و اولویتهای خود را بهتر بشناسید و تصویر روشنتری از مسیر مطلوبتان به دست آورید.
2. زمانی که بین چند انتخاب مهم مردد هستید
در بعضی موقعیتها، خواسته کلی خود را میدانید، ولی میان چند گزینه مشخص تردید دارید. تغییر شغل، ادامه تحصیل، مهاجرت، راهاندازی کسب و کار یا پذیرفتن یک موقعیت جدید، از تصمیمهایی هستند که میتوانند بر چند سال آینده زندگی شما تاثیر بگذارند.
در چنین شرایطی، اطرافیان براساس تجربهها، نگرانیها و سلیقه شخصی خود به شما پیشنهاد میدهند. ولی این پیشنهادها همیشه با نیازها و اولویتهای شما هماهنگ نیستند. کوچ به جای شما تصمیم نهایی را نمیگیرد، بلکه کمک میکند گزینهها، پیامدهای احتمالی، ترسها، منابع موجود و اولویتهای خود را کنار هم قرار دهید و با آگاهی بیشتری انتخاب کنید.
3. زمانی که هدف دارید اما برای رسیدن به آن اقدام نمیکنید
گاهی دقیقاً میدانید چه میخواهید، ولی شروع کار را مدام عقب میاندازید یا برنامهتان را بعد از چند روز رها میکنید. اهمالکاری، کمالگرایی، ترس از شکست، نامشخص بودن هدف و نداشتن برنامه عملی از دلایل رایج این مشکل هستند.
برای مثال، شاید مدت هاست میخواهید رزومهتان را به روز یا یک فعالیت حرفهای مستقل را شروع کنید، ولی همیشه منتظر زمان و شرایط مناسب هستید. کوچ میتواند به شما کمک کند هدف خود را به قدمهای کوچکتر و قابل اجرا تقسیم کنید، موانع اصلی را بشناسید و برای تبدیل تصمیم به عمل، برنامه مشخصی داشته باشید.
4. زمانی که یک مشکل یا الگو مدام در زندگی شما تکرار میشود
گاهی مشکل فقط نداشتن برنامه یا سخت بودن یک تصمیم نیست، بلکه رفتاری است که بارها تکرار میشود. مثلاً هر بار با انگیزه برنامه ریزی میکنید ولی آن را ادامه نمیدهید، به دلیل ترس فرصتهای خوب را از دست میدهید یا هنگام رو به رو شدن با تغییرات مهم عقب نشینی میکنید.
کوچینگ کمک میکند این رفتارهای تکراری را بهتر بشناسید و بفهمید چه افکار، عادتها یا شرایطی باعث ادامه آنها میشوند. با این حال، اگر این مشکلات به تروما، اضطراب شدید، افسردگی یا مسائل عاطفی عمیق مربوط باشند، باید از روان درمانگر کمک بگیرید. چون کوچینگ جای درمان تخصصی را نمیگیرد.
5. زمانی که در یک دوره تغییر یا گذار قرار دارید
تغییر شغل یا جایگاه کاری، راه اندازی کسب وکار، بازگشت به بازار کار، مهاجرت، ازدواج، والد شدن یا تغییر سبک زندگی با ابهام، فشار و تصمیمهای زیادی همراه است. برای مثال، ممکن است بعد از مهاجرت ندانید بهتر است اول روی یادگیری زبان، پیداکردن شغل، ارتباط سازی یا هماهنگ شدن با محیط جدید تمرکز کنید.
کوچ به شما کمک میکند شرایط خود را واقع بینانه بررسی کرده، اولویتهایتان را مشخص کنید و برای مرحله جدید زندگی برنامهای منعطف داشته باشید. کوچینگ همچنین میتواند در دورههای تغییر و زمانی که احساس میکنید در یک موقعیت گیر کردهاید، مفید باشد.
6. زمانی که به تنهایی نمیتوانید مسیر خود را پیگیری کنید
گاهی میدانید چه کاری باید انجام دهید و حتی برنامه خوبی هم دارید، ولی ادامه دادنش به تنهایی برایتان سخت است. در چنین شرایطی، همراهی یک فرد حرفهای میتواند به شما کمک کند به برنامهتان پایبند بمانید. در جلسات کوچینگ، کارهای جلسه قبل بررسی میشود:
● چه کارهایی انجام دادهاید؟
● چه چیزی مانع پیشرفت شما شده است؟
● آیا برنامه نیاز به تغییر دارد؟
هدف این پیگیری کنترل یا سرزنش شما نیست. بلکه کمک میکند عملکردتان را بهتر ببینید، از تجربهها یاد بگیرید و مسئولیت تصمیمهایتان را بپذیرید.
7. زمانی که موفق هستید اما میخواهید به سطح بالاتری برسید
کوچینگ فقط برای افرادی نیست که سردرگماند یا با مشکل جدی رو به رو شدهاند. حتی اگر در کار یا زندگی شخصی عملکرد خوبی دارید، ممکن است برای تمرکز بیشتر، تصمیم گیری بهتر، مدیریت زمان یا رشد بیشتر از کوچ کمک بگیرید.
برای مثال، مدیری که کارش را به خوبی انجام میدهد شاید بخواهد تفویض وظایف را بهتر یاد بگیرد یا میان کار و زندگی شخصی تعادل بیشتری ایجاد کند.
8. زمانی که بین کار، روابط و زندگی شخصی تعادل ندارید
اگر بیشتر زمان و انرژی شما صرف کار میشود و برای خانواده، استراحت، سلامت یا علایق شخصی فرصت کافی ندارید، بهتر است اولویتهایتان را دوباره بررسی کنید. کوچ نمیتواند زمان روز را بیشتر کند، ولی کمک میکند آگاهانهتر از زمان و انرژی خود استفاده کنید، مرزهای مشخصی داشته باشید و مسئولیتهای مهم تر را در اولویت قرار دهید. گاهی مشکل اصلی کمبود وقت نیست. بلکه قبول کردن مسئولیتهای زیاد، ناتوانی در نه گفتن یا مشخصنبودن اولویتهاست.
9. زمانی که به دنبال شناخت بهتر خود و ارزشهایتان هستید
شناخت ارزشها، تواناییها، اولویتها و انگیزهها به شما کمک میکند تصمیمهای بهتری بگیرید. ممکن است انتخابی از نظر دیگران منطقی باشد، ولی با خواستهها و سبک زندگی شما هماهنگ نباشد.
کوچ با پرسیدن سوالهایی مانند چه چیزی برایت مهمتر است؟ موفقیت را چطور تعریف میکنی؟ یا این تصمیم چه اثری بر بخشهای دیگر زندگیات دارد؟ کمک میکند پاسخ مناسب خودتان را پیدا کنید. بعضی افراد هم برای دورشدن از فضای روزمره و شناخت بهتر افکار، احساسات و رفتارهای خود، در ریتریت خودشناسی شرکت میکنند.
چه زمانی کوچ فردی انتخاب مناسبی نیست؟
کوچینگ برای همه افراد و تمام مشکلات مناسب نیست. اگر انتظار دارید کسی به شما بگوید چه کاری انجام دهید، بهتر است از مشاور، منتور یا متخصص همان حوزه کمک بگیرید. همچنین اگر آمادگی اقدام، بررسی رفتارهای خود و پذیرفتن مسئولیت تصمیمهایتان را نداشته باشید، کوچینگ نتیجه چندانی نخواهد داشت.
اگر هدف اصلی شما یادگیری مهارتهایی مانند مدیریت زمان، هدفگذاری یا ارتباط موثر است، شرکت در دوره توسعه فردی هم میتواند در کنار کوچینگ یا به تنهایی مفید باشد. در شرایطی مثل افسردگی یا اضطراب شدید، تروما، بحران روانی، افکار خودکشی یا آسیب زدن به خود، باید در اولین فرصت به روانشناس، روان پزشک یا روان درمانگر متخصص مراجعه کنید. این شرایط به بررسی و حمایت تخصصی نیاز دارند و کوچینگ جایگزین درمان نیست.
تفاوت نیاز به کوچ با نیاز به روانشناس چیست؟
کوچینگ بیشتر به مشخص کردن اهداف، تصمیمگیری، شناخت موانع فعلی و برنامه ریزی برای اقدامات آینده کمک میکند. در مقابل، روان شناسی و روان درمانی برای بررسی و درمان مشکلات روانی، عاطفی و رفتاری به کار میروند.
این تصور که روان درمانی فقط به گذشته و کوچینگ فقط به آینده میپردازد، درست نیست. ممکن است در هر دو درباره گذشته، حال و آینده صحبت شود. ولی هدف، روش و محدوده فعالیت آنها متفاوت است. کوچینگ و روان درمانی رقیب یکدیگر نیستند. برای مثال، فردی میتواند برای درمان اضطراب از روان درمانگر کمک بگیرد و همزمان، با هماهنگی متخصصان، برای رسیدن به یک هدف شغلی با کوچ همکاری کند.
چگونه بفهمیم کوچینگ برای ما نتیجه بخش خواهد بود؟
پیش از شروع جلسات کوچینگ، ببینید چند مورد از جملههای زیر درباره شما درست است:
● برای تغییرکردن انگیزه دارم
● میتوانم درباره شرایط و انتخابهایم صادقانه صحبت کنم
● برای جلسات و کارهای بین آنها وقت میگذارم
● مسئولیت تصمیمها و رفتارهایم را میپذیرم
● از شنیدن بازخورد و دیدگاههای تازه استقبال میکنم
● انتظار ندارم کوچ به جای من تصمیم بگیرد
● میدانم تغییر به زمان، تلاش و ادامه دادن نیاز دارد
برای شروع کوچینگ لازم نیست پاسخ همه سوالها را بدانید. مهم این است که برای مشارکت، یادگیری و انجام اقدامهای لازم آمادگی داشته باشید.
برای انتخاب کوچ فردی به چه نکاتی توجه کنیم؟
فقط داشتن عنوان کوچ برای انتخاب یک فرد کافی نیست. قبل از شروع همکاری، درباره آموزشها، مدارک، سابقه کاری و حوزه تخصصی او سوال کنید. مدرک به تنهایی کیفیت کار را تضمین نمیکند، ولی آموزش معتبر و تجربه مرتبط اهمیت زیادی دارد.
همچنین باید بدانید جلسات چگونه برگزار میشوند، هر جلسه چقدر طول میکشد، فاصله جلسات چقدر است، اهداف چگونه تعیین و پیگیری میشوند، هزینهها چقدر است و شرایط لغو یا جا به جایی جلسه چیست. پاسخ کوچ باید روشن و متناسب با نیاز شما باشد.
کوچ حرفهای درباره محرمانه ماندن اطلاعات، مسئولیت هر دو طرف و محدوده خدماتش شفاف صحبت میکند. جلسه اول هم فرصت خوبی است تا سبک ارتباطی او را بررسی کنید. گوش ندادن، قضاوت کردن، وعده موفقیت قطعی، تضمین تغییر سریع و توضیح ندادن درباره روش کار، از نشانههای هشدار هستند.
کوچ فردی زمانی مفید است که برای تغییر آماده باشید
اگر هدف یا تصمیم مهمی دارید، ولی مسیر برایتان روشن نیست یا برای بررسی گزینهها و عبور از موانع به همراهی نیاز دارید، کوچ فردی میتواند کمککننده باشد. کوچ به جای شما تصمیم نمیگیرد و موفقیت را تضمین نمیکند. نتیجه جلسات به مهارت کوچ و میزان مشارکت و اقدام شما بستگی دارد.
همچنین کوچینگ جایگزین روان درمانی نیست و برای مشکلات جدی روانی باید از متخصص سلامت روان کمک گرفت. اگر در انتخاب مسیر، مشخص کردن اهداف یا تبدیل تصمیمها به اقدام با چالش رو به رو هستید، یک گفتگوی اولیه میتواند نقطه شروع مناسبی باشد. در جلسه مشاوره اولیه با دونا، درباره شرایط فعلی، خواستهها و موضوعی که درگیر آن هستید صحبت میکنید تا مشخص شود کوچینگ تا چه اندازه با نیاز شما هماهنگ است.